Planowane zmiany w programie „Czyste Powietrze” – konsultacje społeczne 2026 i co to oznacza w praktyce

Planowane zmiany w programie Czyste Powietrze – konsultacje społeczne 2026, JSystem

16 lutego 2026 r. NFOŚiGW rozpoczął konsultacje społeczne propozycji zmian w programie „Czyste Powietrze”. Uwagi można zgłaszać do 16 marca 2026 r. – na dedykowanym formularzu.

Źródło: komunikat NFOŚiGW: „NFOŚiGW rozpoczyna konsultacje społeczne propozycji zmian w programie Czyste Powietrze”


Najważniejsze kierunki planowanych zmian (w skrócie)

  • Łatwiejsze wejście do programu – proponowane odstępstwa od wymogu 3-letniej własności w określonych sytuacjach.
  • Nowy wariant przedsięwzięcia dla budynków z EU na ogrzewanie 80–140 kWh/(m²·rok): mniejszy zakres prac + wymiana źródła ciepła, przy zachowaniu efektu energetycznego.
  • „Bon na audyt” – audyt przed wnioskiem bez angażowania środków własnych (w ramach wsparcia gmin-operatorów).
  • Większe bezpieczeństwo prefinansowania + planowana lista wykonawców (dobrowolna) jako narzędzie weryfikacji i ułatwienie wyboru firmy.
  • ZUM i urządzenia: planowane doprecyzowania i wyższe wymagania jakościowe (w tym kwestie serwisu/parametrów) oraz kierunkowe zmiany dotyczące wsparcia dla wybranych rozwiązań od 2027 r. po okresie przejściowym.

1) Ułatwienia wejścia do programu – co się może zmienić?

W materiałach konsultacyjnych pojawia się propozycja uelastycznienia warunków wejścia do programu (m.in. w odniesieniu do okresu posiadania nieruchomości w określonych przypadkach).

Komentarz JSystem: to krok w dobrą stronę – w praktyce wiele osób realnie inwestuje w poprawę efektywności budynku, a „blokuje się” na wymogu formalnym. Kluczowe będzie doprecyzowanie przepisów tak, aby ograniczyć różne interpretacje.


2) Nowy wariant 80–140 kWh/(m²·rok) – mniej prac, ale nadal z efektem

Proponowany wariant ma dotyczyć budynków o umiarkowanym zużyciu energii użytkowej na ogrzewanie (EU) w przedziale 80–140 kWh/(m²·rok). Założenie: możliwy mniejszy zakres termomodernizacji, przy jednoczesnej wymianie źródła ciepła i zachowaniu mierzalnego efektu.

Komentarz JSystem: to sensowna „ścieżka pośrednia” dla domów, gdzie pełna termomodernizacja bywa trudna organizacyjnie lub kosztowo. Warunek: zakres musi wynikać z audytu, a dokumenty muszą być spójne (audyt → wniosek → faktury → protokoły), żeby uniknąć poprawek przy rozliczeniu.


3) „Bon na audyt” – mniej barier na starcie

Jedną z kluczowych propozycji jest mechanizm finansowania audytu przed złożeniem wniosku („bon na audyt”) w modelu obsługi przez gminy-operatorów.

Komentarz JSystem: to ważna zmiana dla osób o najniższych dochodach – koszt przygotowania dokumentów bywa realną barierą. Dobrze wdrożony „bon” może poprawić jakość wniosków i ograniczyć liczbę korekt.


4) Uproszczenia procedur i ujednolicenie interpretacji

W propozycjach pojawiają się kierunki, które mają usprawnić proces obsługi: mniej poprawek, czytelniejsze zasady i ujednolicenie podejścia w WFOŚiGW.

Komentarz JSystem: to jeden z najbardziej oczekiwanych obszarów. Stabilne, przewidywalne interpretacje skracają czas obsługi i zmniejszają ryzyko błędów po stronie beneficjentów.


5) Prefinansowanie i lista wykonawców – więcej bezpieczeństwa

W pakiecie zmian są propozycje wzmocnienia ochrony beneficjentów w modelu zaliczkowym oraz wprowadzenia narzędzi ułatwiających wybór wykonawcy (np. dobrowolnej listy wykonawców).

Komentarz JSystem: prefinansowanie to obszar największego ryzyka na rynku. Zmiany powinny ograniczyć nadużycia, ale równocześnie nie mogą „zablokować” dostępu do programu mniejszym, rzetelnym firmom.


6) ZUM i wymagania dla urządzeń – kierunek: jakość i serwis

W konsultacjach widoczny jest kierunek dalszego porządkowania i podnoszenia wymagań jakościowych dla urządzeń (parametry, serwis, standardy) oraz zapowiedzi zmian obowiązujących po okresie przejściowym.

Komentarz JSystem: jakość urządzeń i serwisu jest kluczowa – program finansuje rozwiązania na lata. Najważniejsze jest jednak, aby rynek dostał jasne zasady z odpowiednim wyprzedzeniem (beneficjenci muszą mieć pewność, co będzie kwalifikowane i na jakich warunkach).


Jak zgłosić uwagi do konsultacji?

Uwagi można przesyłać do 16 marca 2026 r. na adres: konsultacjePPCP@nfosigw.gov.pl (w tytule: „Konsultacje społeczne Czyste Powietrze”) – wyłącznie na dedykowanym formularzu.

Zaplanowano także spotkania konsultacyjne:

  • 24.02.2026 – samorządy
  • 25.02.2026 – NGO
  • 09.03.2026 – branża wykonawcza

Co rekomendujemy w JSystem (praktycznie, bez teorii)

  • Jeśli planujesz inwestycję w 2026 r. – warto przygotować audyt i wariantowanie (kolejność prac, efekt, ryzyka rozliczenia).
  • Jeśli jesteś wykonawcą – uporządkuj proces dokumentowania (protokoły, parametry urządzeń, zgodność z listami i wymaganiami).
  • Jeśli korzystasz z prefinansowania – zwróć szczególną uwagę na bezpieczeństwo umów i komplet dokumentów od początku.

Potrzebujesz wsparcia?

W JSystem pomagamy kompleksowo: audyt → wniosek → dobór wariantu → rozliczenie (tak, aby dokumenty były spójne i „przechodziły” bez lawiny poprawek).

Kontakt:
JSystem – audyty i wsparcie dotacyjne
Tel.: 530 867 333
E-mail: info@jsystem.pl

Uwaga: opis dotyczy propozycji zmian na etapie konsultacji społecznych – ostateczny kształt programu może ulec zmianie.